begin               logopedie              beeldende vormgeving         boekbinden         

SOMS KRIJGT EEN MENS ZOMAAR EEN CADEAUTJE. SOMS ZELFS TWEE KEER. HET HIER GEPLAATSTE INTERVIEW IS HELAAS NIET ONDERTEKEND. WIE DE AUTEUR IS BEN IK INMIDDELS VERGETEN. HERKENT IEMAND ZICHZELF DAT GRAAG MELDEN. DAN VERMELD IK DE NAAM ALSNOG. ERE WIE ERE TOEKOMT. ER ZIJN INMIDDELS RUIM TIEN JAREN VERSTREKEN MAAR DE INHOUD IS NOG STEEDS ACTUEEL.

Vrijdag 17 februari 1995, 3.15u radio-cassette achterop de fiets,  rugzakken om.  Op weg naar Gent, Langakker 29, naar mevrouw van der Heijden.  Ik hebben om 3.45u een afspraak met haar.  Het stormde die dag een norm, maar gelukkig had ik de wind mee.  Het bordje Gendt passeerde ik al gauw en op de lange akker vond ik 29.  Ik haalde de spullen van de fiets, zuchtte eens diep en belde aan.

Mevrouw van der Heijden deed open en ik volgde haar naar de wachtkamer, een prachtige serre die aan het huis vast zit.  Ik hing mijn jas op, pakte mijn spullen en we gingen aan een tafel in de praktijk zitten.  Het viel me meteen op dat er overal boeken stonden, cassettebandjes en speelgoed lag.  Het had een gezellige uitstraling.  Ik nam plaats aan de tafel tegenover mevrouw van der Heijden, radio-cassette klaar, vragenlijst nog even door laten lezen aan de mevrouw van der Heijden en het interview begon.

U bent nu logopediste maar welke opleiding heeft u hiervoor gehad?

Ik heb hier een brochure over de praktijk. Ik denken dat het wel zinvol is als je die straks meeneemt, dan kun je er thuis nog even op je gemak in lezen.  Ik ben begonnen, nadat ik mijn haar HBS-diploma had gehaald, met de opleiding in BelgiŽ, in Gent.  Dat kwam omdat toen heel weinig mensen zich in konden schrijven in Nederland. En omdat BelgiŽ ook een Nederlandstalig land was dacht ik: nou da's best leuk.  Het was ook heel leuk.  Alleen na een jaar ben ik weer teruggekomen.  Toen heb ik een jaar in de zwakzinnigenzorg gewerkt.  Daarna ben ik toch de opleiding in Nijmegen begonnen.  En daar heb ik uiteindelijk drie en een half jaar over gedaan.  Toen was het een part-time opleiding van drie jaar en tegenwoordig is het een fulltime opleiding van vier jaar.  Het aantal plaatsen is ook meer geworden. Destijds konden in heel Nederland waar 150 mensen met de opleiding beginnen.  Er was een heel strenge selectie.  Tegenwoordig is dat niet meer zo streng.  Ze moeten nu iedereen een kans geven.

En wat vond u van de opleiding?

Ja, heel leuk, want ik wist het eigenlijk al een beetje.  Ik bedoel, ik was al een jaar in BelgiŽ geweest, heb vervolgens een jaar als assistente van een logopediste bij zwakzinnigen gewerkt.  Ik wilde het gewoon heel graag.

Wat houdt het werk precies in?

Het is heel veelzijdig, maar je bent wel altijd bezig met spraak of stem.  Je moet het eigenlijk zo zien, je moet ervan uitgaan: hoe komt spreken tot stand?  Spreken komt tot stand door je mond te bewegen, door stem te geven, door je ademhaling, en dat alles wordt vanuit de hersenen gecoŲrdineerd.  De hersenen, daar kunnen we niets aan doen, maar het articulatie apparaat, de mond en de stemgeving, dus de stembanden op zich en de ademhaling, op die verschillende vlakken kun je je ůf specialiseren ůf je kunt je, zoals ik, vrij vestigen en dan moet je eigenlijk op alle gebieden waar je dan op werkt specialiseren.  Of je nu met drie of 100 mensen werkt, je moet  natuurlijk wel weten wat voor oplossing je de mensen aan kunt reiken.  Want anders hebben ze er niets aan om bij logopedie ze te komen.  Maar ik heb me heel veel bijgeschoold, dat staat ook allemaal in de brochure, tot in Frankrijk toe.  In Parijs heb ik stage gelopen, vijf jaar geleden, en heb daar drie verschillende cursussen gedaan bij foniater.  Een foniater is iemand die zich gespecialiseerd heeft op het gebied van stem.  In Frankrijk is de logopedie, ja hoe moet ik dat zeggen, als je hier arts geef je geen therapie, maar in Frankrijk komt dat wel regelmatig voor.  Iemand die arts is en zich gespecialiseerd heeft op het onderzoeken van stembanden, die geeft ook aan de patiŽnten logopedie.

Welke mensen komen er eigenlijk naar u toe?

Nou, mannen en vrouwen. Wat betreft de leeftijd: de jongste die ik heb gehad was bijna twee jaar, dus vanaf een jaar ja zeg maar, tot de oudste die was 92 jaar.  Bij kinderen heb je bijvoorbeeld stotteren, achterstand in het spreken, bepaalde klanken die ze niet kunnen maken.  Bij volwassenen kun je ook stotteren hebben, hees of iemand die aan keelkanker geopereerd is en dan geen stembanden meer heeft. Je kunt dan door lucht in de slokdarm te nemen, weer opnieuw leren praten. Dat is een hele speciale manier van therapie. Daarin heb ik me ook in Frankrijk bijgeschoold.  Dan heb je nog afasie, dat zijn mensen die een hersenbloeding hebben gehad, dat kunnen jonge mensen zijn, de jongste die ik heb behandeld was 33 jaar en de oudste was die van 92.  Ik heb altijd wel afasie patiŽnten gehad.  Ook aan huis behandelingen doe ik.  Die mensen kunnen ook halfzijdig verlamd raken en dan ben je niet meer zo mobiel. En bovendien als er nog een partner is: bijvoorbeeld de man heeft een afasie en de vrouw woont nog bij hem, dan kun je dingen samen doen zodat het contact tussen die man en vrouw in ieder geval blijft want ze krijgen heel veel te verwerken.  En dat begeleid ik dan ook. En dan begeleid ik ook hoe ze met spraak om moeten gaan en dat ze geduld moeten hebben.

Welke mensen vindt u het leukste om te behandelen: jongeren of ouderen?

Ik vind het net zo leuk dat ik verschillende leeftijden heb.

Dus het maakt helemaal niets uit?

Nee, ik vind het iedere keer weer spannend als ik een nieuwe aanmelding krijg. Ik vind het altijd heel leuk om eraan te beginnen.  Iedereen is weer anders, iedere stoornis op zich, ergens hebben ze allemaal wel een raakvlak, je stelt een diagnose.  Maar hoe het zal lopen kun je nooit tevoren voorspellen.  Het is gewoon verschrikkelijk leuk als je ziet dat iemand vooruit gaat en dat hijzelf blij is met de therapie die ik hanteer.

Hoe behandel je deze mensen?

Ja dat is afhankelijk van de stoornis.  Ik begin met een onderzoek hoe de mondspieren werken.  Als het om een vertraagde spraak taalontwikkeling gaat  dan onderzoek ik waar het kind in zijn ontwikkeling is blijven steken, daar zijn testen voor.  Als het om een afasie gaat onderzoek ik dat met een afasietest, bij een stempatiŽnt met een stemonderzoek, bij stotteren met een speciale stottertherapie.  Kijk maar rond, daar staan de methodes in allerlei boeken.  Ik heb zelf een methode ontwikkeld met bepaalde plaatjes en woorden erop.  Ik kan het niet een-twee-drie zeggen. Je zou bij wijze van spreken een week mee moeten draaien om te zien hoe het in z'n werk gaat.

Het is dus wel heel veel?

Ja het is echt heel veel.

Hoe ziet zo'n dag ongeveer uit?

Op het ogenblikkelijk is het heel erg druk.  Dat betekent dat ik twee van de vijf  werkdagen werk van 's morgens acht tot 's avonds zeven.  En dan ben ik echt achter elkaar bezig, dan heb ik nauwelijks pauze.

Hoe lang duren die behandelingen dan?

De meeste behandelingen duur van een half uur en enkele duurt een heel uur.

Wat vindt u nu het leukste van deze baan?

Dat ik vrij ben, althans vrij tussen aanhalingstekens, helemaal vrij ben ik natuurlijk nooit.  Je bent aan een half uur gebonden en aan de ziekenfondsen en je bent afhankelijk van de artsen die doorverwijzen.  Maar bij een baas werken is toch anders en ik ben eigen baas.

 Zijn er ook nadelen?

Ja er zijn zeker nadelen.  Je weet immers nooit of je wel voldoende werk hebt om van te kunnen leven.  Ik heb eerst een pand gehuurd maar sinds een week of drie heb ik dat niet meer omdat ik dat financieel niet meer kan opbrengen.  Dus toen moest ik beslissen of ik ging verhuizen of aan dit huis iets verbouwen.  Ik hebben een serre laten bouwen die ik nu als wachtkamer gebruik.  Wat vroeger de woonkamer was is nu de therapieruimte geworden.  En boven heb ik nog een kantoorruimte ingericht.  De rest van de woning is privť. Dat deel is klein en dat is dus wel weer een nadeel.

Je moet dus wel veel opgeven eigenlijk?

Ja nu is het op het ogenblik gigantisch druk maar het is twee jaar heel erg rustig geweest.  Wat precies de oorzaak is geweest?  Misschien de bezuinigingen?

Het is dus niet zo dat er in de zomer meer patiŽnten zijn als in de winter?

Nee, want ik heb er statistiek van bijgehouden en ik heb zomers gehad dat er veel aanmeldingen waren, maar de afgelopen zomer nauwelijks.  Het zijn jaren geweest met 100 aanmeldingen, het afgelopen jaar maar 40.  Moet je zien wat een verschil.  Het is dus erg verschillend.

Moet u wel eens hulp van anderen inschakelen, bijvoorbeeld van artsen?

Ja, dat wel, de arts is de doorverwijzende persoon.  En daar is eigenlijk toch heel regelmatig overleg mee.  Soms met scholen.  En met de fysiotherapie als iemand daar ook wordt behandeld.

Maar is dat dan omdat u het zelf niet kunt.  Of omdat dat moet?

Het is beter voor de patiŽnt. Dat je van elkaar op de hoogte bent.  Elkaar informeert wat je van de patiŽnt kunt eisen, vragen.  Want als de arts bijvoorbeeld zegt: fysiek kan dat niet, iemand heeft niet de kracht om bepaalde mondbewegingen te maken, dan is het heel onmenselijk om bepaalde oefeningen te doen.  Terwijl een telefoontje naar de huisarts mij kan vertellen wat ik wel en niet kan verlangen.  Sinds kort ben ik gevraagd om mensen te behandelen in het bejaardenhuis in Bemmel, want daar is een project, ĎDe Lingehofí.  Daar is een groep mensen die activiteitenbegeleiding krijgt.  Ik ben bij een paar mensen gevraagd voor de logopediebehandeling.  Nu hebben ze me ook gevraagd of ik adviezen willen geven voor wat betreft het spreken en de mogelijkheden die de mensen hebben, van wat zij dan weer kunnen eisen.  Dat kan ik dan weer aangeven, dat is hartstikke leuk.  Dan werk je echt samen.

Hoe lang duren die behandelingen, hoe lang ga je er mee door?

In ieder geval zolang de patiŽnt gemotiveerd is. Iemand die niet gemotiveerd is kun je ook niet behandelen.  Ik kan wel proberen iemand te motiveren, door uit te leggen wat de therapie inhoudt en welk doel we nastreven.  Wat ik ook vaak doe als ik merk dat ik denk dat ik iemand kan helpen, maar die nog niet helemaal overtuigd is, dat we afspreken: over vier weken moet je verbetering zien.  Als die er niet is, of als je wil stoppen dan stoppen we er gewoon mee.

Komt het vaak voor dat mensen niet willen?

Nou nee, ze nemen zelf contact met me op, dan willen ze het zelf.  Soms komt het wel eens voor dat ze eigenlijk niet echt zelf willen en dan praat ik daarover met ze.  Dan zeg ik: kijk het nog drie maanden aan en als je dan vindt dat het niet nodig is dan gaat het niet door. Dan komen ze niet in therapie, maar even goede vrienden hoor.

Zelf wil ik waarschijnlijk ook logopediste worden. Heeft u nog adviezen voor mij?

Ik kan je eigenlijk geen advies geven want ik ben niet degene die uitmaakt of je wel of niet wordt toegelaten, maar wat ik wel weet is dat een schrikbarend tekort is.  In ons vakblad zijn regelmatig advertenties voor Duitsland, voor Nederland haast niet.  Dat komt door de bezuinigingen.  En dat is heel jammer.

Nou bedankt voor het interview

Dat was het. Ik kreeg de brochure van haar mee en nog een ander boekje: logopedie in de eerste lijn.  Ik heb veel van het interview geleerd. Het was heel gezellig en heel leuk.  Ik bedankte haar en ze zei dat als er nog vragen  waren ik gerust kon bellen.  Ik trok mijn jas aan, nam afscheid en vertrok terug naar Bemmel, een lange rechte weg tegen de wind in. Thuis gekomen was ik dood op, maar het was niet voor niets geweest.  Hierbij bedank ik mevrouw van der Heijden nogmaals voor haar vriendelijke medewerking: bedankt.

 

 

copyright  maevdh                               het laatst bijgewerkt  09-09-2010 12:00
in 2010 draag ik de site op aan mijn kleinkinderen Karlijn Frederique Clemens en Syb

schrijf je reactie in het gastenboek

http://www.aa-nederland.nl/alanon.htm
aan de informatie op deze website wordt met zorg gewerkt. de informatie is niet bedoeld als vervanging van professioneel advies. het is niet de bedoeling aan de hand van de informatie zelf diagnoses te stellen. raadpleeg een arts of andere deskundige. de auteur kan niet verantwoordelijk worden gehouden voor enige vorm van letsel of schade dan ook, voorkomend uit gebruik of misbruik van de informatie op deze website.